applaus voor Plasterk!

"Havo- en vwo-leerlingen die geen voldoende halen voor het examen Nederlands, Engels of wiskunde mogen hun diploma niet halen." Zo luidt het advies van de Onderwijsraad. Want, "het kennisniveau van leerlingen en studenten kan wel wat omhoog". Natuurlijk willen we allemaal dat iedereen de kans krijgt zich zo goed mogelijk te ontplooien, maar dat ga je hiermee niet bereiken. Hiermee werp je juist barricades op voor leerlingen met een onvoldoende in een van deze drie vakken, die anders zo het hoger onderwijs waren ingestroomd en nu het hiervoor benodigde havo- of vwo-diploma niet krijgen.

Nederland heeft als doelstelling om in de toekomst 50% van de beroepsbevolking hoger opgeleid te krijgen. Maar ja, wie niet goed is in wiskunde, Engels of Nederlands vist naast het net. Hoezo moet je een voldoende halen voor wiskunde als je een talenstudie gaat doen? Gelukkig denkt ook minister Plasterk er ook zo over en neemt hij niet zonder meer de adviezen van een gerenommeerd adviesorgaan als de Onderwijsraad over. Want, zegt hij, "Het is niet uit te leggen dat een hele goede bèta-student niet kan gaan studeren, omdat hij een vijfje heeft voor Nederlands".

Wat is er eigenlijk mis met het systeem zoals het nu is: Bepaalde vakken worden verplicht gesteld als ingangseis voor bepaalde studies. Hier kan je, als je dat graag zou willen, aan toevoegen dat sommige van deze verplichte vakken met een voldoende moeten zijn afgesloten op het voortgezet onderwijs. Bijvoorbeeld, wie natuurkunde gaat studeren moet een voldoende halen voor wiskunde B op het vwo. Probleem opgelost, iedere leerling weet waar hij aan toe is en een leerling die Frans wil gaan studeren wordt hierin niet meer belemmerd omdat hij geen wiskunde kan. Ik begrijp wel waar de Onderwijsraad naartoe wil: het gaat hen niet alleen om zoveel mogelijk hoger opgeleiden, maar ook om zo breed mogelijk hoger opgeleiden. Maar zelfs iemand die met een 5 voor Engels zijn vwo-diploma haalt, kan zich prima redden in de samenleving. Zo iemand zal misschien geen studie kiezen waarbij veel Engels nodig is, maar gelukkig zijn er genoeg andere studies om uit te kiezen. Waar komt het idee eigenlijk vandaan dat iedereen alles maar moet kunnen?

Ik vind de stelling om straks 50% van de beroepsbevolking hoger opgeleid te willen hebben trouwens sowieso vreemd. a) Wie gaan dan het lager geschoolde werk uitvoeren? Wordt alles straks uitbesteed aan de lagelonenlanden en doen wij hier alleen het 'slimme', beter betaalde werk, waardoor de scheiding tussen arme en rijke landen alleen maar groter wordt? En b), volgens mij leidt de doelstelling alleen maar tot niveauverlaging. Als de druk om de 50% grens te halen in de toekomst hoog wordt, wordt het niveau gewoon iets omlaag bijgesteld en is de norm toch bereikt. Hetzelfde geldt voor de drie 'basisvakken' in het voortgezet onderwijs. Haalt een succesvolle bètaleerling nèt geen voldoende voor Engels, dan schuiven we toch gewoon iets met de norm zodat 'ie het net wel haalt?!

Hier heeft de Onderwijsraad zich dus echt weken, zo niet maanden over gebogen, met als resultaat een aanbeveling waar niemand iets mee kan. Gelukkig wordt het dan ook niet klakkeloos overgenomen. Go Plasterk!